Kinderboekenonderzoek 2026: Taalgebruik kinderboeken wordt netter, maar Properzia staat bol van vloeken en grove taal

VEENENDAAL – In iets meer dan de helft van de onderzochte boeken (54%) kwam
grove taal voor – een afname ten opzichte van vorig jaar. Toen ging het om 62% van
de boeken. Die positieve tendens staat echter in schril contrast met het jeugdboek
Properzia van Jean-Claude van Rijckeghem. Hierin zijn maar liefst 121 vloeken,
godslasteringen en scheldwoorden geteld.

Voor het onderzoek werden dertien representatieve kinder- en jeugdboeken gescreend –
bekroond met de gouden, zilveren en groene griAels – waaronder twee poëziebundels en
het informatieve werk Wij Beren. In zes boeken werden geen grove woorden aangetroAen
en in drie titels bleef het taalgebruik beperkt tot enkele milde scheldwoorden. Vijf van de
dertien boeken bevatten (bastaard)vloeken, in een aantal gevallen van ernstige
godslasterlijke aard. Het kinderboek Properzia valt negatief op, omdat het vol staat met
vloeken en grove taal.

De uitkomsten tonen bovendien een duidelijke scheidslijn op basis van de
doelgroepleeftijd. Waar titels voor de jongste lezers nagenoeg vrij blijven van grove taal,
bevatten alle onderzochte boeken voor de categorieën 9+ en 12-15 jaar scheldwoorden
of vloeken. Oudere kinderen en jongeren worden tijdens het lezen zodoende structureel
vaker geconfronteerd met grof taalgebruik dan jongere lezers.

Martijn Schot zegt namens de Bond tegen Vloeken: ‘We verwelkomen de daling van
grove taal in kinderboeken, maar een boek als Properzia kun je met goed fatsoen niet
voorlezen aan kinderen. Het staat vol met vloeken en grove taal. Andere schrijvers
bewijzen dat het anders kan.’ De resultaten van het onderzoek tonen aan dat
taalverruwing in boeken sterk verschilt. De Bond tegen Vloeken pleit voor meer
taalbewustzijn op dit punt bij uitgevers, auteurs en opvoeders.

Dit persbericht gaat over de uitkomsten van het kinderboekenonderzoek van 2026. Ieder jaar onderzoekt de Bond tegen Vloeken populaire kinderboeken op het gebruik van respectvolle of ruwe woorden.